با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 -

2 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

10.30473/psp.2026.75776.2787

چکیده

موضوع سالمندان و چالش‌های مربوط به آن‌ها به‌دلیل افزایش جمعیت این گروه سنی، به یک مسئله جهانی و مهم تبدیل شده و نیازمند توجه بیشتر است. شیوع همه‌گیری کرونا تأثیر عمیقی بر زندگی سالمندان گذاشته و بنابراین، ایجاد محیطی تاب‌آور می‌تواند به جلوگیری از انزوا و افزایش مشارکت فعال آن‌ها در جامعه، به‌ویژه در سطح محله، کمک کند این پژوهش با هدف بررسی شرایط محیطی محله جلفای اصفهان برای تقویت تاب‌آوری سالمندان، به‌ویژه در مواجهه با چالش‌های ناشی از همه‌گیری کرونا، پرداخته است. با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۳ سالمند، نتایج نشان می‌دهد که محیط زندگی سالمندان در سه مقیاس مسکن، واحد همسایگی و محله نقاط قوت قابل توجهی دارد، اما معایب و چالش‌هایی نیز وجود دارد. در مقیاس مسکن، سالمندان نسبتا با چالش‌های بحران سازگار شده و ارزیابی مثبت از کیفیت محیط خود دارند، که نشانگر تاب‌آوری نسبی است. در مقیاس واحد همسایگی، علی‌رغم دسترسی مناسب به خدمات، کیفیت محیط نیازمند بهبود است. در سطح محله، تحلیل نشان می‌دهد که نقاط ضعف و تهدیدهای محیط بیشتر از فرصت‌ها و قوت‌ها هستند، که کاهش تاب‌آوری کلی محیط را نشان می‌دهد. یافته‌ها تأکید بر نیاز به مداخلات و راهبردهای مؤثر جهت بهبود شرایط و تقویت تاب‌آوری سالمندان دارند. در نتیجه، اصلاح و توسعه فضاهای زندگی در محله و ارتقاء امکانات و خدمات می‌تواند اثر مثبت بر کیفیت زندگی سالمندان و مقاومت آن‌ها در برابر بحران‌ها داشته باشد. این مطالعه بر اهمیت توجه جدی به بهبود محیط زندگی سالمندان برای افزایش سلامت و رفاه آن‌ها تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها