نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• محمدتقی ایمانی تنها ¹
• محمد معتمدی ²
• رمضانعلی نادری مایوان ³

¹ دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان.

² استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران.

³ استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.

چکیده

چکیده: دیدگاه‌ها و نظریه‌های مدیریت سوانح و توسعه پایدار به دنبال ایجاد جوامع تاب‌آور در برابر مخاطرات طبیعی هستند. ازاین رو به نظر بسیاری از محققان، تاب‌آوری یکی از مهم‌ترین موضوعات برای رسیدن به پایداری است. تاب‌آوری کالبدی بخصوص در حوزه مسکن، یکی از ابعاد تأثیرگذار در میزان تاب‌آوری جوامع است که از طریق آن می‌توان وضعیت جوامع را از نظر ویژگی‌های فیزیکی و جغرافیایی تأثیرگذار در هنگام بروز سانحه در زمان مخاطرات، ارزیابی کرد. در این راستا هدف این پژوهش سنجش تاب‌آوری کالبدی پهنه‌های مسکونی شهر جاجرم در برابر زلزله می‎باشد. تحقیق حاضر، به لحاظ هدف، کاربردی، بر حسب ماهیت، کمی ‎و از نوع روش آن توصیفی - تحلیلی است. گردآوری دادهها، از طریق مطالعات کتابخانه‎ای (اسنادی)، میدانی و داده‌های مکانی صورت گرفت. جامعه آماری شامل 20 نفر از خبرگان (مدیران، اساتید، متخصصین، کارشناسان سازمان‌های مرتبط با مدیریت بحران در سطح شهر جاجرم) می‌باشند که به روش هدفمند انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم‎افزار Arc GISو روش‌ تحلیل شبکه‌ای (ANP)، انجام گرفت. طبق نتایج از 438 هکتار مساحت شهر جاجرم، 89 هکتار (20.31 درصد) در وضعیت کاملاً نامناسب، 122 هکتار (27.85 درصد) در وضعیت نامناسب، 105 هکتار (23.97 درصد) در وضعیت متوسط، 67 هکتار (15.29 درصد) در وضعیت مناسب و فقط 55 هکتار (12.55 درصد) در وضعیت کاملاً مناسب قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

• تاب آوری شهری
• پهنه های مسکونی
• زلزله
• شهر جاجرم