ابراهیم مولوی
چکیده
هر ساله سیلاب در مناطق مختلف شهری موجب خسارات جانی و مالی فراوانی می‌گردد. این مخاطره علاوه بر تخریب تأسیسات و تجهیزات شهری روندهای جاری زندگی شهروندان را مختل نموده و مدیریت شهری را با چالش‌های بزرگی روبرو می‌سازد. شهر پل دختر در استان لرستان تقریباً هر ساله با این پدیده طبیعی مواجه است. رودخانه کشکان سرشاخه اصلی کرخه، شهر را به ...
بیشتر
هر ساله سیلاب در مناطق مختلف شهری موجب خسارات جانی و مالی فراوانی می‌گردد. این مخاطره علاوه بر تخریب تأسیسات و تجهیزات شهری روندهای جاری زندگی شهروندان را مختل نموده و مدیریت شهری را با چالش‌های بزرگی روبرو می‌سازد. شهر پل دختر در استان لرستان تقریباً هر ساله با این پدیده طبیعی مواجه است. رودخانه کشکان سرشاخه اصلی کرخه، شهر را به دوقسمت غربی و شرقی تقسیم نموده، که طغیان‌های فصلی این رودخانه آسیب‌های جدی را بر پیکره شهر وارد نموده است. بر این اساس هدف اساسی این تحقیق بررسی و شناسایی شاخص‌ها و متغیرهایی است که موجب آسیب‌پذیر نمودن شهر و شهروندان در مقابل این مخاطره می‌گردد. اطلاعات مورد نیاز از داده‌های کتابخانه‌ای و میدانی حاصل شده است. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمارهای سری زمانی، شاخص spi و مدل رگرسیون قدم به قدم در محیط GIS استفاده شد. نتایج این بررسی بیانگر این واقعیت است که از بین ابعاد سه گانه مورد بررسی در شهر پلدختر شاخص عناصر و عوامل طبیعی با (57/0) عوامل ساختاری – کالبدی با(32/0) و بعد عوامل انسانی- اجتماعی با(17/0) به ترتیب بیشترین میزان تأثیرآسیب پذیر نمودن شهر پلدختر در مقابل سیلاب را به خود اختصاص داده‌اند. بر همین اساس مشخص شد که با توجه به پروفیل‌های ارتفاعی، مناطق غربی شهر و کرانه شرقی رودخانه کشکان پهنه‌های شهری پر خطر در معرض سیلاب های فصلی هستند. نتایج این بررسی می‌تواند در تصمیم گیری‌های مدیریت شهری سودمند و تاب‌آوری شهری را تقویت کند.
حجت شیخی؛ مینا عبدلی
چکیده
در سال‌‌های اخیر، دانش برنامه‌ریزی و طراحی شهری، متناسب با گستره خود، به دنبال شناسایی روش‌هایی برای کاهش خسارات ناشی از زلزله در شهرها به عنوان زیستگاه اصلی انسان بوده است. لذا این مطالعه با هدف ارزیابی آسیب‌پذیری لرزه‌ای شهر ایلام انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی بر اساس رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شده است. داده‌های ...
بیشتر
در سال‌‌های اخیر، دانش برنامه‌ریزی و طراحی شهری، متناسب با گستره خود، به دنبال شناسایی روش‌هایی برای کاهش خسارات ناشی از زلزله در شهرها به عنوان زیستگاه اصلی انسان بوده است. لذا این مطالعه با هدف ارزیابی آسیب‌پذیری لرزه‌ای شهر ایلام انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی بر اساس رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شده است. داده‌های اولیه اسناد و نقشههای موجود از سازمانهای مرتبط جمعآوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل دیمتل- فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی استفاده شده است. برای تعیین آسیب‌پذیری لرزه‌ای شهر ایلام، شاخصهایی مانند تراکم جمعیت، کاربری اراضی، تراکم ساختمان، شبکه معابر، فاصله از فضاهای سبز، فاصله از گسل، قدمت ابنیه، تعداد طبقات، کیفیت ابنیه، مصالح ساختمان، زمین شناسی و شیب به کار گرفته شدند. بر اساس نتایج، 04/19 درصد کل شهر ایلام در مناطق با آسیب‌پذیری زیاد و خیلی زیاد قرار داشت که بیشتر در مناطق مرکزی شهر واقع شده و به دلیل نوع بافت و مصالح به کار رفته در ساخت آن از ایمنی کمتری برخوردار هستند.
محمدحسین پورحسن زاده؛ قادر احمدی
چکیده
در طول تاریخ همواره وقوع زلزله در شهرهای کشور موجب فروپاشی ساختمان‌ها و در پی آن آسیب‌های جانی و مالی زیادی شده است. به منظور کاهش آسیب‌های ناشی از آن ، احداث ساختمان‌های مقاوم در برابر زلزله و مقاوم سازی ساختمان‌های موجود ضروری است. مقاله حاضر با هدف تحلیل آسیب پذیری مساکن شهر ارومیه و رتبه بندی مناطق این شهر براساس میزان آسیب پذیری ...
بیشتر
در طول تاریخ همواره وقوع زلزله در شهرهای کشور موجب فروپاشی ساختمان‌ها و در پی آن آسیب‌های جانی و مالی زیادی شده است. به منظور کاهش آسیب‌های ناشی از آن ، احداث ساختمان‌های مقاوم در برابر زلزله و مقاوم سازی ساختمان‌های موجود ضروری است. مقاله حاضر با هدف تحلیل آسیب پذیری مساکن شهر ارومیه و رتبه بندی مناطق این شهر براساس میزان آسیب پذیری مساکن در برابر زلزله با استفاده از روش Topsis انجام گرفته است. روش تحقیق مطالعه حاضر، به صورت توصیفی - تحلیلی بوده و نوع تحقیق، کاربردی و رویکرد آن، به دو صورت کمی و کیفی است. جهت گردآوری داده‌ها از روش مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی بهره گرفته شده است. یافته‌های پژوهش بر اساس مدل Topsis نشان می‌دهد در شهر ارومیه میانگین آسیب پذیری مسکن در مناطق برابر 485/0 میباشد که منطقه 4 با میزان تاپسیس 818/0 درصد، آسیب پذیرترین منطقه به شمار آمده، منطقه 5 با میزان تاپسیس 338/0 درصد، آسیب پذیری در حد متوسط و منطقه 1 با 296/0 درصد، کمترین آسیب پذیری را در برابر زلزله را دارد.
محمد میرزاعلی؛ عبدالحمید نظری؛ مجید اونق
چکیده
امروزه نگرش به مخاطرات طبیعی تغییرات چشمگیری داشته و دیدگاه غالب از تمرکز بر کاهش "آسیب‌پذیری" به افزایش "تاب‌آوری" تغییر یافته است. مطابق آمارها، سیل و طوفان بیشترین خسارات و تلفات را به جوامع بشری واردکرده است. این امر در کشور و استان گلستان نیز صادق است. زیرا، نتایج بررسی‌ها در زمینه مخاطرات طبیعی این استان نشان می‌دهد که 215 روستای ...
بیشتر
امروزه نگرش به مخاطرات طبیعی تغییرات چشمگیری داشته و دیدگاه غالب از تمرکز بر کاهش "آسیب‌پذیری" به افزایش "تاب‌آوری" تغییر یافته است. مطابق آمارها، سیل و طوفان بیشترین خسارات و تلفات را به جوامع بشری واردکرده است. این امر در کشور و استان گلستان نیز صادق است. زیرا، نتایج بررسی‌ها در زمینه مخاطرات طبیعی این استان نشان می‌دهد که 215 روستای آن، در معرض خطر دائم سیل قرار دارند. اگرچه طی سال‌‌های اخیر در این استان غالباً تدابیری با رویکرد کاهش آسیب‌پذیری و با تاکید بر ابعاد کالبدی روستاها اتخاذ شده ولی از منظر سنجش تاب‌آوری در مواجهه با مخاطرات سیل، از بُعد کالبدی نیز اقدام موثری صورت نگرفته است. لذا، هدف از این تحقیق تعیین و سنجش رابطه بین عوامل و مولفه‌های کالبدی و میزان تاب‌آوری جوامع روستایی در مواجهه با مخاطرات سیل در حوضه آبخیز گرگانرود است. این پژوهش از نوع مطالعات کاربردی بوده و به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. جامعه آماری شامل 106 روستا با تعداد 22942 خانوار است که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و تصادفی در کنار بهره‌مندی از فرمول کوکران، تعداد 31 روستا با 318 خانوار بعنوان حجم نمونه تعیین شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد هرچقدر فاصله بافت و کالبد روستا از رودخانه بیشتر باشد، میزان تاب‌آوری روستائیان نیز افزایش می‌یابد. این امر در خصوص تاب‌آوری اجزای کالبدی روستا از جمله فاصله واحدهای مسکونی، مزارع و باغات و نیز سایر مستغلات تا رودخانه نیز صادق است. همچنین، معابر روستایی با بهبود کیفیت پوشش معابر، به همراه افزایش طول کانیوو و جدول‌کشی، می‌توان شاهد کاهش آسیب‌پذیری و متعاقباً موجب بهبود تاب‌آوری کالبدی روستاها بود. گفتنی است، با افزایش عمر مساکن از میزان تاب‌آوری خانوار روستایی کاسته می‌شود. به‌طوری‌که، احداث خانه‌های نوساز و توجه به طرح‌های بهسازی مسکن و اقدامات مقاوم‌سازی بنا می‌تواند تاب‌آوری آنها را در برابر مخاطرات سیل بهبود بخشد. همچنین، نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تاب‌آوری روستاهای منطقه در بُعد کالبدی کمتر از حد متوسط با میانگین 89/2 بوده که در این بین، خانوارهای روستایی زیرحوضه‌های چهل‌چای، قورچای و تیل‌آباد دارای تاب‌آوری کالبدی در متوسط بوده و اکثر خانوارهای روستایی زیرحوضه‌های سفلی‌گرگانرود، محمدآباد-زرین‌گل، مادرسو و قرناوه، دارای تاب‌آوری کالبدی ضعیفی می‌باشند.
