دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 The Formation Process of Nomadic Centers and Measuring the Acceptance and Satisfaction of Nomads Comparative Study of Kohrang District (Chaharmahal and Bakhtiari) روند شکل‌گیری کانون‌های عشایری و سنجش میزان استقبال و رضایتمندی کوچندگان، مطالعه تطبیقی ناحیه کوهرنگ (چهارمحال و بختیاری) 1 14 9421 10.30473/psp.2021.60209.2505 FA سیاوش مولایی پارده دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی عباس سعیدی استاد گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی بیژن رحمانی دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2021 08 01 The nomadic lifestyle as the first social system of human society is accompanied by more difficulties than the rural and urban systems. Various strategies have been proposed by related planners and specialists in order to improve the quality of this way of life. One of the most important strategies is settlement of nomads. For this purpose, numerous nomadic centers (guidance and supportive) with different processes have been established for the settlement of volunteer nomads. According to the formation process of nomadic centers, the degree of acceptance and satisfaction of nomads from these centers is different. The purpose of the current research is to compare the formation process of nomadic centers and measure the acceptance and satisfaction of nomads in Kohrang area (Chaharmahal and Bakhtiari). This research is descriptive-analytical and the data collection method is documentary and field with a survey approach. The statistical population of the research includes settled nomadic households in the nomadic settlement centers of Kohrang district. The results show that the participation of the nomads in the implementation of the nomad settlement plan was more in the supportive centers than in the guidance centers. In terms of satisfaction, according to the results of one-sample T test, the level of satisfaction and acceptance of the nomads from the supportive centers (3.95) has been evaluated more than the guidance centers (3.26). زﻧـﺪﮔﯽ ﻋﺸـﺎﯾﺮی و شیوه کوچ‌نشینی به عنوان اولین نظام اجتماعی جامعه بشری ﺑـﻪ ﻣﺮاﺗـﺐ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دو ﻧﻈﺎم روﺳﺘﺎﻧﺸﯿﻨﯽ و ﺷﻬﺮﻧﺸﯿﻨﯽ ﺑﺎ دﺷـﻮاری ﺑﯿﺸﺘﺮی ﻫﻤـﺮاه است. بنابراین از ﺳـﻮی ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪرﯾـﺰان و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﺮﺑﻮطه، راﻫﺒﺮدﻫـﺎی ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارﺗﻘﺎی ﮐﯿﻔﯿﺖ اﯾﻦ ﺷـﯿﻮه از زﻧﺪﮔﯽ اراﺋـﻪ شده که یکی از مهمترین این راهبردها، اﺳﮑﺎن ﻋﺸﺎﯾﺮ است. در راستای این راهبرد، کانون‌های عشایری (هدایتی و حمایتی) متعددی با روندهای متفاوتی جهت اسکان عشایر داوطلب در سراسر نقاط عشایری ایجاد شده است. باتوجه به روند شکل‌گیری کانون‌های عشایری، میزان استقبال و رضایتمندی کوچندگان از این کانون‌ها متفاوت است. از اینرو هدف از پژوهش حاضر مطالعه تطبیقی روند شکل‌گیری کانون‌های عشایری و سنجش میزان استقبال و رضایتمندی کوچندگان ناحیه کوهرنگ (چهارمحال و بختیاری) است. روش‌شناسی تحقیق، توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و میدانی با رویکرد پیمایشی است و جامعه آماری تحقیق شامل خانوارهای اسکان‌یافته عشایری در کانون‌های اسکان عشایر ناحیه کوهرنگ است. نتایج نشان می‌دهد که میزان مشارکت کوچندگان در اجرای طرح اسکان عشایر، در کانون‌های حمایتی بیشتر از کانون‌های هدایتی بوده و در بحث رضایتمندی نیز با توجه به نتایج آزمون تی-تک نمونهای، میزان رضایتمندی و استقبال کوچندگان از کانون‌های حمایتی(95/3) بیشتر از کانون‌های هدایتی(26/3) ارزیابی شده است.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9421_ae09033e79320e693fa5fb4ac648204c.pdf

دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 Understanding Land Use Changes in Zebarkhan Rural Area Using Analysis of Satellite Images in ENVI Environment شناخت تحولات کاربری اراضی ناحیه روستایی زبرخان، با بهره گیری از تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره ای در محیط ENVI 15 32 9457 10.30473/psp.2022.57325.2424 FA نسیبه حسینی دانشجو دکتری حسن افراخته استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی. فرهاد عزیزپور دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی Journal Article 2021 02 21 Detecting land use changes is essential for managers and planners because land use has changed widely. Being aware of these changes can help the policy-making process and solving existing problems. Therefore, preparing a land use map is one of the requirements of any development planning at the national and regional level. Such maps enable managers, planners and experts to design and implement the necessary measures in the field of solving problems and meeting present and future needs by identifying the current situation and comparing capabilities and potentials. Nowadays, due to the high cost of preparing land use maps with traditional and manual methods, remote sensing can help engineers with more accuracy and speed in preparing land use maps and evaluating changes in the region. The aim of the current research is to prepare land use maps of Zabarkhan district and monitoring land use changes in this area from 1996 to 2019 using Landsat 5 and 8 satellite images related to TM and OLI sensors. According to the findings, the uses of agricultural lands, built lands and pastures have increased during this period, while barren lands and gardens have decreased. Built-up lands include urban, rural, tourism (wildlife park, ecotourism residence), industrial, workshop, facilities, communication (regional and local roads), military, mining and water storage resources for agriculture. The highest rate of increase is related to urban and rural uses with 461.43 hectares, equivalent to 54.01% of all uses. با توجه به تغییرات گسترده کاربری اراضی و ضرورت آگاهی مدیران و برنامهریزان از چگونگی تحولات حادث شده برای سیاستگذاری و چارهاندیشی جهت رفع معضلات موجود، آشکارسازی تغییرات کاربری زمین، ضروری به نظر میرسد. بنابرای، نقشه کاربری اراضی یکی از الزامات هرگونه برنامهریزی توسعه ملی و منطقهای است که مدیران، برنامهریزان و کارشناسان را قادر میسازد با شناسایی وضع موجود و مقایسه قابلیتها و پتانسیلها، در زمینه حل معضلات و رفع نیازهای حال و آینده اقدامات لازم را طراحی و اجرا نمایند. امروزه به دلیل هزینه بسیار زیاد تهیه نقشههای کاربری ارضی با روش‌های سنتی و دستی، سنجش از دور میتواند با دقت و سرعت بیشتری به مهندسان در تهیه نقشه کاربری ارضی و در مرحلۀ بعد، ارزیابی تغییرات در منطقه کمک کند. هدف از این پژوهش تهیه نقشههای کاربری اراضی دهستان زبرخان و همچنین پایش تغییرات کاربری اراضی این ناحیه در دوره زمانی 1996 تا 2019 میلادی با استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست 5 و 8 مربوط به سنجندههای TM و OLI است. بر اساس بررسیهای به عمل آمده مشخص شد که کاربریهای اراضی زراعی، اراضی ساختهشده و مرتع طی این دوره روند افزایشی داشته است، در حالی که اراضی بایر و باغ روند کاهشی داشتهاند. همچنین نتایج گویای آن است که اراضی ساختهشده شامل کاربریهای شهری، روستایی، گردشگری (پارک حیات وحش، اقامتگاه بومگردی)، صنعتی، کارگاهی، تأسیسات، ارتباطی (راههای منطقهای و محلی)، نظامی، معدن و منابع ذخیره آب برای کشاورزی بوده است که بیشترین افزایش را کاربریهای شهری و روستایی با 43/461 هکتار، معادل 01/54 درصد از کل کاربریها را در سطح محدوده به خود اختصاص داده است.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9457_964f9f711412f913f9782df52a4923eb.pdf

دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 Modeling Physical Factors and Their Effects on Social Interactions (Case Study: Old Texture of Kashan) مدلسازی عوامل کالبدی و اثر آن بر میزان تعاملات اجتماعی(مورد مطالعه: بافت قدیمی شهر کاشان) 33 48 9458 10.30473/psp.2023.47396.2149 FA محسن شاطریان استاد گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشگاه کاشان راضیه کریمی دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه کاشان Journal Article 2019 08 24 Public spaces are one of the most important elements of the city, where various cultural, social, and economic activities take place. These spaces create a lively city due to the creation of social interactions. The present study aims to know the influence of physical factors on social interactions. The study area includes the neighborhoods located in the old texture of Kashan city. The research is descriptive-analytical and a field survey was used to do it. The statistical population includes 51,576 residents of Kashan old texture and 200 sample were selected using Sample Power with a confidence level of 95% and a possible error of 5%. At the same time, using previous studies, a questionnaire with a five-point Likert scale was designed. Cronbach's alpha coefficient was used to measure the validity and reliability of the questionnaire. Classification and analysis of findings was done using SPSS software. Modeling has also been done using AMOS software. Based on the obtained results, there is no correlation between physical factors and social interactions in the Pearson correlation test, because in the old neighborhoods of Kashan, no attention has been paid to the collective and public spaces appropriate to the physical structure. The results obtained from the application of structural equations also indicate that social security and comfort variables have the highest factor loadings of 97% and 89%, respectively. This shows that with the increase of security, the comfort of residents also increases, that is, security affects comfort. فضاهای عمومی مهمترین و ضروری‌ترین عناصر شهر هستند که در این مکان‌ها انواع فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی شکل می‌گیرد و در پی تعاملات اجتماعی، شهری سرزنده را بهوجود می‌آورد. هدف از این پژوهش شناخت تأثیر جایگاه عوامل کالبدی در تعاملات اجتماعی است. منطقه مورد مطالعه محلات بافت قدیمی کاشان است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی با استفاده از پیمایش میدانی است. جامعه آماری شامل 51576 نفر ساکنان بافت قدیم شهر کاشان و حجم نمونه با استفاده از Sample Power با سطح اطمینان 95 درصد و خطای احتمالی 5 درصد برابر با 200 نفر است. برای پیشبرد تحقیق از مطالعات کتابخانه‌ای و پژوهش‌های پیشین محققان استفاده شده و پرسشنامه‌ای با مقیاس پنج گزینهای لیکرت طراحی شده و برای سنجش روایی و پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. پس از جمع‌آوری داده‌ها، طبقه بندی و تحلیل یافته‌ها با استفاده از نرمافزار spss، صورت گرفت. مدلسازی نیز با بهرهگیری از نرم افزار AMOS انجام گرفته است. براساس نتایج به دست آمده در آزمون همبستگی پیرسون هیچ نوع همبستگی بین عوامل کالبدی و تعاملات اجتماعی وجود ندارد که علت آن را می‌توان در این امر دانست که محلات قدیمی شهر کاشان، فضاهای جمعی و عمومی با ساختار کالبدی مناسب نادیده گرفته شده است. نتایج حاصل از کاربرد معادلات ساختاری نیز بیانگر آن است که متغیر امنیت اجتماعی و آسایش به ترتیب دارای بیشترین بار عاملی 97درصد و 89 درصد و نشاندهندۀ این است که با افزایش امنیت آسایش ساکنان نیز بیشتر است. بعبارت دیگر امنیت بر آسایش تأثیر گذار است.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9458_5af1f1d8fcb3386f06566268238a8eaa.pdf

دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 Analysis of Kermanshah Spatial Growth Patterns on Ecological Landscape Performance تحلیل الگوهای رشد فضایی شهر کرمانشاه با رویکرد بوم شناسی سیمای سرزمین 49 64 9459 10.30473/psp.2022.62702.2573 FA سمیه نوروزی گله کلائی گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفه ای، تهران، ایران احمد حاتمی دانشگاه تهران سمیه پرویزی دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2022 01 24 Cities are growing and developing at a high speed, and the urbanization process is one of the most important issues facing urban planners. Along with the high level of population growth, land use change and its conversion to urban uses is also an important issue. The present study is an attempt to explain the spatial patterns of Kermanshah city in the last 25 years. The research is applied in nature and descriptive-analytical in terms of method and based on remote sensing data. First, the images of 1995-2005-2020 were obtained from Landsat 5 and 8 satellites in TM and OLI sensors. Then, using NVEI software and supervised classification method, the images were converted into land use maps in four classes: urban, agricultural, mountain and water. Then the maps were prepared using ARCGIS software to enter FRAGASTATS software and in the next step, they were entered to this software to analyze the landscape of the land. In the next step, these maps were analyzed using spatial metrics (PALAN-PD-NP-LSI-LPI-AWMFD-ENN-MN). In the last stage, by entering these metrics into the Shannon entropy model, a general overview of the spatial growth pattern of Kermanshah city in the last 25 years was obtained. The results of this research showed that the city of Kermanshah has experienced different growth patterns in the last 25 years. Patterns can be categorized into 3 periods. In the first period (year 1995), due to the rapid growth of urbanization and the inadequacy of urban planning patterns, the city experiences a period of scattered growth in isolated urban spots. In the second period (2005), due to the reduction of migrations and the development of the city within the limits of the existing spots, the city spends a period of compact pattern. But again, in the third period (2020), the city of Kermanshah has entered a period of dispersion pattern, which has approached the spatial pattern of a scattered city in all the metrics of the landscape. شهرها با سرعت بالایی درحال‌ رشد و توسعه هستند و روند شهرنشینی یکی از مهم‌ترین موضوعات پیش‌روی برنامه‌ریزان شهری است. در کنار سطح بالای نرخ رشد جمعیت، تغییرکاربری زمین و تبدیل آن به کاربری‌های شهری نیز مسئله مهمی است. پژوهش حاضر تلاشی در جهت تبیین الگویی‌های فضایی شهر کرمانشاه در 25 سال اخیر دارد. این پژوهش از نظر ماهیت، کاربردی و از نظر روش، توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر داده‌های سنجش‌ازدور است. به‌گونه‌ای که ابتدا تصاویر سال‌های 1995، 2005 و 2020 از ماهواره لندست 5 و 8 در سنجنده‌های TM وOLI اخذ شد، سپس با استفاده از نرم‌افزار NVEI و روش طبقه‌بندی نظارت شده به نقشه‌های کاربری اراضی در چهار کلاس شهری، کشاورزی، کوه و آب تبدیل شدند. سپس این نقشه با استفاده از نرم‌افزار ARCGIS برای ورود به نرم‌افزار FRAGASTATS آماده‌سازی و در مرحله بعدی برای تحلیل سیمای سرزمین به این نرم‌افزار فراخوانی شدند. در مرحله بعدی، این نقشه‌ها با استفاده از متریک‌های فضایی (PALAN-PD-NP-LSI-LPI-AWMFD-ENN-MN) مورد بررسی قرار گرفتند. در مرحله آخر با فراخوانی این متریک‌ها در مدل آنتروپی شانون شمای کلی از الگوی رشد فضایی شهر کرمانشاه در 25 سال اخیر حاصل شد. نتایج این پژوهش نشان داد که شهر کرمانشاه در 25 سال اخیر الگوهای رشد متفاوتی را طی کرده است. این الگوها را می‌توان در 3 دوره دسته‌بندی کرد. دوره اول (سال 1374) به دلیل رشد شتابان شهرنشینی و عدم کفایت الگوهای برنامه‌ریزی شهری، شهر دوره‌ای از رشد پراکنده را در لکه‌های شهری مجزا سپری می‌کند. در دوره دوم (1384) شهر به دلیل کاهش مهاجرت‌ها و توسعه شهر در محدوده لکه‌های موجود دوره‌ای از الگوی فشرده را سپری می‌کند اما مجدداً در دوره سوم (1399) شهر کرمانشاه به دوره‌ای از الگوی پراکندگی گام نهاده است، به‌گونه‌ای که در تمامی متریک‌های سیمای سرزمین تمایل به الگوی فضایی شهر پراکنده مشاهده می‌شود.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9459_800f883c8687a78e96aa8bf533dd6315.pdf

دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 Capacity Analysis of Regional Development with Spatial Planning Approach (Case study: Kermanshah Province) تحلیل ظرفیت‌سنجی توسعه منطقه‌ای با رویکرد آمایش سرزمین (مورد مطالعه: استان کرمانشاه) 65 78 9460 10.30473/psp.2023.58891.2468 FA شهرام امیرانتخابی عضوهیات علمی دانشگاه پیام نور ایران مجید اکبری دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور، تهران. ایران مرضیه طالشی انبوهی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه گیلان، ایران هدایت الله درویشی دکتری جغرافیا و آمایش سرزمین، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، ایران. Journal Article 2021 05 02 The approach of spatial planning can be called "objective and spatial perception of territorial language". This approach, by using the territorial, organizational, political and trans-sectoral integration approach, tries to provide accuracy in combining and analyzing the components of the spatial organization. The purpose of this article is to analyze the alignment of regional development based on indicators with the components and principles of land use. The purpose of the present study is to analyze and explain the state of the townships of Kermanshah province from the point of view of regional development indicators. This research is applied in terms of targeting and descriptive-analytical based on methodology. The data has been collected from library documents and research studies of Kermanshah province in the form of 32 selected indicators. To analyze the obtained information, the new multi-criteria decision-making technique of Cocoso, Shannon's entropy and Pearson's correlation coefficient statistical test were used in Excel, ArcGIS and SPSS software. The results of the research showed that the township of Kermanshah with the highest score of 17.89 Cocoso ranked first and townships of Islamabad Gharb and Harsin ranked second and third with scores of 17.87 and 17.34, respectively. On the other hand, Salas Babajani has the lowest score of 59.11. Other findings of the research indicate that the dominant development spaces in the townships of Kermanshah province are the developing and deprived levels. رویکرد آمایش سرزمین را میتوان «ادراک عینی و فضایی زبان سرزمینی» نامید. این رویکرد با به بکارگیری رویکرد یکپارچگی قلمرویی، سازمانی، سیاستی و فرابخشی، سعی در فراهمسازی دقت در ترکیب و تجزیه مؤلفههای سازمان فضایی دارد. هدف از نوشتار حاضر تحلیل همسویی و هم راستایی وضعیت توسعه منطقهای مبتنی بر شاخصها با مؤلفهها و اصول آمایش سرزمین است. در این راستا، نوشتار پیشرو با هدف تحلیل و تببین وضعیت شهرستانهای استان کرمانشاه از منظر شاخصهای فرابخشی آمایش و توسعه منطقهای است. این پژوهش از لحاظ هدفگذاری، کاربردی و براساس روششناسی، توصیفی- تحلیلی است. شیوه گردآوری دادهها، مبتنی بر بهرهگیری از اسناد کتابخانهای و مطالعات آمایش استان کرمانشاه در قالب 32 شاخص منتخب است. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات بهدست آمده از تکنیک تصمیمگیری چندمعیاره جدید کوکوسو، آنتروپی شانون و از آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون در نرمافزارهای Excel، Arc Gis و SPSS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که شهرستان کرمانشاه با کسب بیشترین امتیاز کوکوسو 89/17 در جایگاه اول و شهرستانهای اسلامآباد غرب و هرسین به ترتیب با کسب امتیاز 87/17 و 34/17 در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتهاند. در مقابل شهرستان ثلاث‌باباجانی با کسب کمترین امتیاز 59/11 رتبه آخر را به خود اختصاص داده است. همچنین یافتههای دیگر پژوهش حاکی از این مهم است که فضای توسعه غالب بر شهرستانهای استان کرمانشاه، سطوح در حال توسعه و محروم از توسعه است.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9460_809560bcb02435dec80a58c7c1313e95.pdf

دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 Zoning of Ahwaz Metropolis Based on Smart Growth by Combining Gray Relational Analysis (GRA) Model with GIS پهنه‌بندی کلانشهر اهواز از دیدگاه رشد هوشمند با بهره‌گیری از تلفیق مدل تحلیل رابطه‌ای خاکستری (GRA) و GIS 79 96 9461 10.30473/psp.2022.61999.2552 FA مهیار سجادیان دانش آموختۀ دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمرا ن اهواز، اهواز، ایران محمد علی فیروزی استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. احمد پوراحمد استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2021 12 22 Cities are facing many challenges due to excessive population growth and rapid expansion. To organize this indiscriminate growth, new planning models such as smart growth have been proposed. In recent years, the metropolis of Ahwaz has faced the adverse effects of unbridled growth, which necessitates serious attention to the smart growth model. The present research, by stating the necessity and importance of smart growth, has ranked the areas of Ahwaz metropolis in terms of suitability with smart growth criteria with a descriptive-analytical method. The study area includes the 8 districts of Ahwaz metropolis. The data related to 81 smart urban growth indicators for eight districts were analyzed in the form of 4 criteria: physical-land use, social-economic, access-transportation and environmental using the gray relational analysis model. According to the findings, district 4 is the most suitable and district 6 is the most unsuitable. Also, among the above-mentioned 4 criteria, the environmental criterion is in the most unfavorable condition in Ahwaz metropolis. Finally, based on the findings of the research, some solutions were suggested. رشد بی‌رویه جمعیت و گسترش سریع شهرها، این مکان‌ها را با چالش‌های متعددی مواجه ساخته است. لذا در جهت ساماندهی این‌گونه از رشد، الگوهای نوین برنامه‌ریزی همچون رشد هوشمند مطرح شده است. کلان شهر اهواز نیز در طی سالهای اخیر، همواره با عوارض نامطلوب رشد لجام‌گسیخته و پرنوسان مواجه بوده که توجه جدی به الگوی رشد هوشمند و حرکت بدین‌سو را در این کلان شهر ضروری می‌نمایاند. بنابراین، این پژوهش با درک ضرورت و اهمیت پژوهش در این حوزه، با روشی توصیفی- تحلیلی به هدف رتبه‌بندی مناطق کلانشهر اهواز به لحاظ تناسب با معیارهای رشد هوشمند به تحقیق پرداخت. محدودۀ مورد مطالعۀ مناطق 8 گانۀ کلانشهر اهواز است که داده‌های مربوط به شاخص‌های 81 گانۀ رشد هوشمند شهری در مقیاس این مناطق و در چهارچوب 4 معیار کالبدی- کاربری اراضی، اجتماعی- اقتصادی، دسترسی- حمل و نقل و زیست‌محیطی با استفاده از مدل تحلیل رابطه‌ای خاکستری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر اساس یافته‌های تحقیق منطقۀ 4 مناسب‌ترین و منطقۀ 6 نامناسب‌ترین وضعیت را دارند. همچنین بر اساس دیگر نتایج تحقیق، از بین 4 معیار مورد سنجش فوق‌الذکر، معیار زیست‌محیطی در نامناسب‌ترین وضعیت در کلان شهر اهواز قرار دارد. در انتها نیز بر اساس یافته‌های پژوهش، راهکارهایی پیشنهاد شد.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9461_b7ac50b968e8e791085ea6eb2496933c.pdf

دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 Capability Assessment of Rural Areas of Neishabour City in Terms of Tourist Attractions قابلیت سنجی جاذبه های گردشگری در نواحی روستایی شهرستان نیشابور 97 122 9462 10.30473/psp.2023.61089.2527 FA زهرا مظفری گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران مریم قاسمی گروه جغرافیا- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد- ایران خدیجه بوزرجمهری گروه جغرافیا دانشکده ادبیات. دانشگاه فردوسی مشهد امیدعلی خوارزمی گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران Journal Article 2021 10 02 The sustainable development of rural tourism requires the recognition and proper use of potentials and proper planning. Tourist attractions are one of the main elements of tourism without which it is difficult to create a demand for a tourist destination. Neishabur township is one of the main tourist destinations of Razavi Khorasan province with various natural and human rural tourism attractions. After Mashhad township, Neishabur has a special position of tourism in Razavi Khorasan province. However, until now, its diverse and valuable natural and human attractions have not received enough attention. In the present research, it has been tried to identify the axes of rural tourism by measuring the capacity of attractions. Identifying tourism potentials can provide good opportunities for the development of villages. The research method is descriptive-analytical, and the field information was collected using a researcher-made questionnaire that was completed by 233 local experts. Data analysis and classification of villages was done using GIS and AHP model. For this purpose, 44 information layers including 15 natural attractions, 8 cultural attractions and 21 historical attractions were prepared and errors were corrected in the GIS environment. Appropriate weights were also determined with the help of Expert Choice. Then, by combining and overlapping the layers of information in the GIS environment, suitable areas were identified and the top priorities for the development of rural tourism were introduced separately for each type of attraction in Neishabur township. The results showed that the villages with high tourism potential are stretched in a strip from the northeast edge of the township to the northwest. The villages of Bozhan, Grineh, Yingjeh, Chekneh Olya, Klidar, Barzanun, Taqan, Eishabad, Ghar, Souqand, Hesar, and Deezbad Olya have more capabilities and need to be prioritized in tourism development programs. Also, 46.6% of the township area is in the very unsuitable class, 16.61% in the unsuitable class, 21.22% in the middle class, 14.81% in the suitable class and 0.74% in the very suitable class in terms of rural tourism attraction potential. If rural tourism is managed and planned in a suitable way with the dispersion and variety of attractions, it can lead to the process of sustainable development of rural and tourism. توسعة همهجانبه و پایدار گردشگری روستایی مستلزم شناخت و بهرهگیری مناسب از پتانسـیلهـای بـالقوه و در نهایت برنامهریزی درست است؛ جاذبه‌های گردشـگری یکی از عناصر اصلی گردشگری است که بدون آن ایجاد تقاضا برای مقصد گردشگری دشوار است. شهرستان نیشابور با داشتن جاذبه‌های گردشگری روستایی طبیعی و انسانی متنوع، یکی از مقاصد اصلی گردشگری استان خراسان رضوی است که سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب میکند و سبب شده که شهرستان نیشابور پس از شهرستان مشهد، موقعیت ویژهای در زمینۀ گردشگری در استان خراسان رضوی داشته باشد. بااینکه شهرسـتان نیشابور با ویژگی‌های خاص گردشگری روستایی خود می‌تواند تبدیل به یکی از کانونهای گردشگری روستایی استان شود اما تـاکنون ایـن جاذبههای متنوع و ارزشمند طبیعی و انسانی کمتر موردتوجه قرارگرفته است. لذا در پژوهش حاضر سعی شده با ظرفیت سنجی جاذبهها، محورهای گردشگری روستایی در راستای توسعه گردشگری شناسایی شود. بدیهی است، شناسایی قابلیت‌ها و پتانسیل‌های گردشگری می‌تواند فرصت‌های خوبی برای رشد روستاها فراهم کند. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی و گردآوری اطلاعات میدانی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته بوده و به کمک 233 خبره محلی تکمیل شد. تجزیه و تحلیل دادهها و طبقهبندی روستاها بـا اسـتفاده از سیسـتم اطلاعـات جغرافیایـی(GIS) و مـدل AHP انجام گرفت؛ بدین منظور، 44 لایه اطلاعاتی شـامل 15 جاذبه طبیعی، 8 جاذبه فرهنگی و 21 جاذبه تاریخی تهیه و در محیـط GIS تصحیح خطـا گردیـد. اعمـال وزنهـای مناسـب نیـز به کمک Expert Choice انجـام شـد؛ در ادامه با تلفیق و همپوشـانی لایه‌های اطلاعاتی در محیطGIS ، پهنههای مناسـب شناسـایی و اولویتهـای برتـر توسعه گردشگری روستایی به تفکیک هر نوع جاذبه در شهرسـتان نیشابور معرفـی شد. نتایـج نشـان داد، روستاهای دارای پتانسیل بالا در زمینه گردشگری به صورت نواری از حاشیة شمال‌شرق به شمالغرب شهرستان کشیده شدهاند. روستاهای بوژان، گرینه، ینگجه، چکنه علیا، کلیدر، برزنون، طاقان، عیشآباد، غار، سوقند، حصار، دیزباد علیا دارای قابلیـت بیشـتری بـوده و لازم اسـت در اولویـت برنامههای توسعه گردشگری قرار گیرند. همچنین 6/46 درصد شهرستان از نظر پتانسیل جاذبه گردشگری روستایی در طبقه بسیار نامناسب، 61/16 درصد در طبقه نامناسب، 22/21 درصد در طبقه متوسط، 81/14 درصد در طبقه مناسب و 74/0 درصد در طبقة بسیارمناسب قرار دارند. به نظر میرسد در صورتی که گردشگری روستایی به نحوی مناسب با پراکندگی و تنوع جاذبه‌ها مدیریت و برنامهریزی شود، میتواند خالق یا محرک فرایند توسعه یافتهای برای حصول به پایداری در نواحی روستایی و صنعت گردشگری باشد.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9462_d5a2364d894c269806a1a0913fda80a9.pdf

دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 9 3 2022 12 22 Physical-Spatial Strategies of Urban Tourism with a Participatory Approach in Kashan Region راهبرد کالبدی- فضایی گردشگری شهری با رویکرد مشارکتی در منطقه کاشان 123 147 9463 10.30473/psp.2022.57385.2427 FA حسین قمری دانشجوی دکتری ، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه پیام نور ، ص . پ . 4697-19395،تهران ، ایران . نفیسه مرصوصی دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری ،گروه جغرافیا دانشگاه پیام نور ،ایران اسماعیل علی‌اکبری استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، ایران Journal Article 2021 02 23 Despite the international importance of cooperative tourism and the global effort to attract income through tourists, tourism is not booming in different regions of Iran, including the Kashan region, due to various reasons. The purpose of the present research is to study the physical-spatial strategy of urban tourism with a participatory approach in Kashan region. The research is applied in terms of subject and descriptive and analytical in terms of method. The techniques used are: SWOT strategic analysis model and quantitative planning matrix model. The independent research variable is tourism and the dependent research variable is physical and spatial development. This research seeks to answer the question, "What are the potentials and limitations of the physical-spatial strategy of tourism with a participatory approach in Kashan region?". The results obtained from tourists, citizens, university professors, administrators, and experts show that, according to the public, the most important weaknesses of the research are the lack of a written program in the field of public participation, low participation spirit and weak government supervision, and the most important strength of the research is the existence of suitable tourism infrastructures (in relation to other cities in the country, not in relation to the global scale). Also, according to the respondents, the lack of clarity about the role of people's participation in the country's tourism plans and, of course, the plans of the Kashan region, and the lack of economic stability, are the most important perceived threats to tourism. The set of these factors is shown in the form of a matrix. This matrix shows the priority of each of the strengths, weaknesses, threats and opportunities. In the matrix, the internal strategic factors got a final score of 1.82, which is not only smaller than 2.5 but also smaller than 2. As a result, despite the existence of tourist attractions in Kashan region, due to many problems, people's participation for the physical-spatial development of tourism is not satisfactory. با وجود اهمیت گردشگری مشارکتی در صحنه بین‌المللی و تلاش جهانی برای جذب درآمد از طریق گردشگر در مناطق مختلف ایران از جمله منطقه کاشان، بنا به دلایل مختلف، گردشگری رونق زیادی ندارد. هدف از انجام این تحقیق، مطالعه راهبردی کالبدی - فضایی گردشگری شهری با رویکرد مشارکتی در منطقه کاشان است. تحقیق از نظر موضوع، کاربردی و از نظر روش، توصیفی و تحلیلی و تکنیک‌های مورد استفاده، مدل تحلیل استراتژیک SWOT و مدل ماتریس برنامه‌ریزی کمی است. متغیر مستقل تحقیق، گردشگری و متغیر وابسته تحقیق، توسعه کالبدی و فضایی نامیده میشود. این تحقیق درصدد پاسخ به این سؤال است که «پتانسیل‌ها و محدودیت‌های راهبرد کالبدی فضایی گردشگری با رویکرد مشارکتی در منطقه کاشان کدام است؟». نتایج به‌دست‌آمده از جانب نمونه‌ای تحقیق (گردشگران، شهروندان، استادان دانشگاه، مدیران، کارشناسان) نشان می‌دهد از نظر مردم، مهم‌ترین نقاط ضعف تحقیق، نداشتن برنامه مدون در زمینۀ مشارکت مردمی، روحیه مشارکت پایین و نظارت دولتی ضعیف و مهم‌ترین نقطۀ قوت تحقیق، وجود زیرساخت‌های مناسب گردشگری (به نسبت سایر شهرهای کشور نه به نسبت مقیاس جهانی) است. همچنین از نظر پاسخگویان، مشخص نبودن نقش مشارکت مردمی در طرح‌های گردشگری کشوری و بالطبع طرح‌های منطقه کاشان و عدم ثبات اقتصادی، مهم‌ترین تهدیدهای متصور برای گردشگری است. مجموعه این عوامل که در قالب یک ماتریس نشان داده‌ شده، نشان می‌دهد که اولویت با کدام گروه از نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصت است. در ماتریس عوامل راهبردی داخلی نمره نهایی 82/1 و همان‌طور که ملاحظه می‌شود عدد به‌دست‌آمده نه‌تنها از عدد 5/2 بلکه از عدد 2 نیز کوچک‌تر است. در نتیجه علی‌رغم وجود جاذبه‌های گردشگری در منطقه کاشان به دلیل مشکلات فراوان، مشارکت مردمی برای توسعه کالبدی _ فضایی گردشگری در وضیت رضایت بخشی نیست.

https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9463_1275062c7d0bf376201d707ce4772add.pdf