دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 8 3 2021 11 22 Measuring the Effect of the Three Realms of Physical Space on Social Capital (Case Study: Ekbatan Town of Tehran) سنجش اثرگذاری قلمروهای سه‌گانه فضای کالبدی بر سرمایه اجتماعی(مطالعه موردی: شهرک اکباتان تهران) 91 110 8293 10.30473/psp.2021.58141.2451 FA فاطمه رجبی گروه هنر و معماری دانشگاه پیام نور واحد تهران شرق لیلا زارع گروه معماری، دانشکده هنر و معماری واحد تهران غرب، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران سید باقر حسینی دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران Journal Article 2021 03 10 Today's urban physical spaces are not a suitable environment for the formation and strengthening of mutual social relations and participation in the form of social groups. Social relations are influenced by different characteristics of organizing the environment and its effect on the behavior and formation of human social capital is obvious. These features include cohesiveness, permeability, readability, and scale. In fact, the quality of human presence and social activity is not independent of the space and they have a bilateral relationship with each other. Recently, several efforts have been made to promote social interactions, but the level of social capital has not changed significantly. A review of the research background in the field of physical environment has shown that spatial domains have been neglected. Therefore, the purpose of this study is to assess the relationship between spatial domains (private, semi-private and public) with social capital at the neighborhood level. The present study is a case study that analyzed survey data obtained from a sample of 382 people in Ekbatan, Tehran. The selection of the statistical population is based on the results of socio-cultural clustering of Tehran neighborhoods (2015), social science studies of Al-Zahra University and the author's field observations. The results of statistical analysis of the refined questionnaires showed that satisfaction with the private domain, appropriate environmental qualities in the public domain and self-esteem (as one of the individual characteristics) are correlated with social capital. Also, the existence of important activities and common behavior in public service spaces is effective in promoting social capital. Findings showed that paying attention to residents' housing and improving the physical quality of semi-private and public areas should be a priority in local planning. فضاهای کالبدی امروزه محیط­ مناسبی برای شکل‌گیری و تقویت روابط اجتماعی متقابل و مشارکت در قالب گروه‌های اجتماعی نیست، زیرا روابط اجتماعی تحت‌ تأثیر ویژگی‌های مختلف ساماندهی محیط مانند هم‌پیوندی، نفوذپذیری، خوانایی و مقیاس بر رفتار و سرمایه اجتماعی به­وجود آمده میان انسان‌ها، بسیار موثر است. در واقع کیفیت حضور و فعالیت اجتماعی انسان­ها، فارغ از کالبد فضا نبوده و از رابطه­ای دو­سویه برخوردار است. اخیرا تلاش­های متعددی در جهت ارتقای تعاملات اجتماعی صورت گرفته­ اما سطح سرمایه اجتماعی، تغییر قابل‌توجهی نیافته‌است. در این تحقیق با بررسی ادبیات موضوع در حوزه محیط کالبدی، شکاف مطالعاتی را بی­توجهی به قلمروهای فضایی تبیین می‌کند، لذا هدف این تحقیق به صورت سنجش ارتباط قلمروهای فضایی (خصوصی، نیمه‌خصوصی و عمومی) با سرمایه اجتماعی در محله تدقیق شده ‌است. این تحقیق به روش مطالعه موردی با تجزیه و تحلیل داده‌های نظرسنجی حاصل از پیمایش 382 نفر در شهرک اکباتان تهران انجام شده، انتخاب جامعه آماری براساس نتایج خوشه­بندی فرهنگی اجتماعی محلات تهران (1397)، مطالعات علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا و مشاهدات میدانی نگارنده صورت گرفته ‌است. نتایج حاصل از تحلیل‌های آماری پرسش­نامه‌های پالایش شده نشان می‌دهد که رضایت از قلمروی خصوصی، کیفیت محیطی مناسب در قلمروی عمومی و عزت­نفس به‌عنوان یکی از ویژگی­های فردی با سرمایه اجتماعی همبستگی دارند. همچنین وجود فعالیت­ها و رفتار مشترک مهم در فضاهای عمومی خدماتی در ارتقای سرمایه اجتماعی تأثیرگذار است. یافته‌های حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد توجه به مسکن ساکنان و بهبود کیفیت کالبدی قلمروهای نیمه‌خصوصی و عمومی باید در برنامه­ریزی محلی در اولویت قرارگیرند. https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_8293_b8b7b2fc9e776acdd0832250597b3211.pdf