دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 5 4 2019 02 20 Measuring and analyzing inequal health services provision in Kermanshah province سنجش و تحلیل نابرابری در برخورداری از خدمات بهداشتی در‌مانی در شهرستان‌های استان کرمانشاه 27 44 5652 10.30473/psp.2019.5652 FA سعدی محمدی استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور چنور محمدی مدرس رشته جغرافیا، دانشگاه پیام نور امجد هدایت عضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور Journal Article 2018 10 20 Among the numerous indicators of development, health index is one of the most important indicators of progress in each country, and to a large extent, the success rate of national development programs depends on achieving the objectives of this sector. Inequality in health and medical careness among the regions displays the differences in the extent of development of health facilities among cities, villages, regions and countries. The purpose of the present study was to investigate the spatial distribution of health indices in Kermanshah province and to identify the privileged and deprived counties in terms of health-medical situation. Based on aim, the present study is an applicable research and based on method it is a descriptive-analytical one. The sample of the present study includes 14 counties of Kermanshah province. Required data were extracted from the Population and Housing Census and the annual statistical report of 2015 of Kermanshah province. In order to determine the level of development of provincial counties in terms of per capita health-medical indicator, 41 variables were used and quantified. Shannon entropy method was applied to determine the importance of each variable.  For data analysis, the SAW and TOPSIS models were applied. Also the mean rank, Brada and Copelend methods were used to integrate the results of the models (SAW, TOPSIS). Pearson correlation was used to show the relationship between urbanization rate and distance from the center of the province with the status of development of health services. The results of the present research indicated that four counties were located at develped category. They include: Qasarshirin, Paveh, Sunqor and Kermanshah, respectively. Three counties namely Javanrood, Kangavar and Sahneh were categorized as semi-developed, respectively. Dalahu, Harsin, Gilan-Gharb, Islamabad, and SarPul Zahab were classifies as developing counties. And finally, Ravansar and SalasBabajani were considered as deprived counties of Kermanshah province. According to the results, it was found that there is inequality and difference in distribution of health services among the counties of Kermanshah province and the conditions of counties are different from each other. Also, it was found that there were not any correlations between the rate of urbanization and distance fron the center of province with the development of health-medical services. در میان شاخص­های مختلف توسعه، شاخص بهداشت از مهم‌ترین شاخص­های پیشرفت هر کشور به شمار می­آید و میزان موفقیت برنامه­های توسعه ملی نیز تا اندازه زیادی در گرو دستیابی به هدف­های این بخش است. نابرابری در بهداشت و درمان در بین مناطق، بیانگر ا­ختلاف و تفاوت‌ها در میزان توسعه امکانات بهداشتی و درمانی در بین شهرها، روستاها، مناطق و کشورها می‌باشد­. هدف این پژوهش بررسی پراکنش فضایی شاخص بهداشتی- در­مانی در شهرستان­های استان کرمانشاه و مشخص شدن شهرستان­های برخوردار و محروم در شاخص بهداشتی – درمانی می‌باشد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ روش انجام، توصیفی– تحلیلی و جامعه‌ی آماری آن 14 شهرستان استان کرمانشاه می‌باشد. داده­های مورد نیاز از سرشماری عمومی نفوس و مسکن و سالنامه آماری 1394 استان کرمانشاه استخراج شده است.  به منظور تعیین سطح توسعه شهرستان‌های استان، 41 متغیر در بخش بهداشتی – درمانی که سرانه سازی شده­اند برای تعیین اهمیت هر یک از متغیرها از روش آنتروپی شانون استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل از مدل­های کمیSAW و TOPSIS و برای ادغام نتایج از روش­های میانگین رتبه­ها، بردا و کپلند استفاده و ­ همچنین برای بررسی همبستگی بین نرخ شهرنشینی و فاصله از مرکز استان با وضعیت توسعه خدمات بهداشتی- درمانی از همبستگی پیرسون استفاده شده است نتایج پژوهش نشان می­دهد چهار شهرستان قصرشیرین، پاوه، سنقر و کرمانشاه در رتبه‌های اول تا چهارم و توسعه­یافته هستند، سه شهرستان جوانرود، کنگاور و صحنه در رتبه­های پنجم تا هفتم و در سطح نیمه توسعه­یافته، پنج شهرستان دالاهو، هرسین، گیلانغرب، اسلام آبادغرب و سرپل ذهاب در رتبه‌های هشتم تا دوازدهم و درحال توسعه هستند و دو شهرستان روانسر و ثلاث­باباجانی در رتبه‌های سیزده و چهارده و محروم از توسعه هستند. با توجه به نتایج مشخص شد در توزیع خدمات بهداشت و درمان و میزان برخورداری در سطح شهرستان­های استان کرمانشاه، تفاوت و نابرابری وجود دارد و وضعیت شهرستان­ها نسبت به هم متفاوت است  و دیگر پژوهش حاکی از آن است بین نرخ شهرنشینی و فاصله از مرکز با وضعیت توسعه خدمات بهداشتی- درمانی همبستگی وجود ندارد. https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_5652_0e23511feb7bf775fb23fe3f6f98ada5.pdf