دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 13 1 2026 06 20 Developing a Structural Equation Model for the Impact of Satisfaction with Physical Factors and Rural Sustainability on Rural Migration Tendencies تحلیل رابطه رضایت‌مندی از عوامل کالبدی پایداری روستایی و تمایل به مهاجرت موردمطالعه‌: شهرستان دره‌شهر (استان ایلام) 47 66 13217 10.30473/psp.2026.77938.2813 FA مهدی صالحی کارشناس ارشد گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران، بهروز صالحی استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران 0000-0002-3731-7429 سیما فردوسیان استادیار گروه شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران، Journal Article 2026 05 05 <strong>Introduction                                </strong><br />Excessive migration has become a major social challenge in recent decades. This study aims to identify the factors significantly associated with migration intention in the rural areas of Darreh Shahr County, Ilam Province, Iran.<br /><strong>Methodology</strong><br />This applied research was conducted using a descriptive-analytical method. Data were collected through library research and field surveys using a questionnaire. Based on Cochran’s formula, 385 respondents were selected from 16 villages in Darreh Shahr County through cluster random sampling. The study examined the relationship between migration intention and satisfaction with physical factors, including housing conditions, village structure, and basic village facilities, as well as social, economic, and environmental sustainability. Data were analyzed using SPSS 2025 and SmartPLS 3.<br /><strong>Results</strong><br />The findings showed that satisfaction with housing conditions, village physical structure, village facilities, social sustainability, economic sustainability, and environmental sustainability had significant relationships with migration intention. Increased satisfaction with these factors was associated with a lower tendency to migrate. Among these variables, satisfaction with the physical condition of housing had the strongest relationship with migration intention. The proposed model had a coefficient of determination of R2=0.66, indicating that 66% of the variance in migration intention was explained by the independent variables.<br /><strong>Discussion and Conclusion</strong><br />The results highlight the importance of improving physical, social, economic, and environmental conditions in rural areas to reduce migration intention. Strengthening these dimensions can help decrease rural out-migration and support sustainable rural development. مهاجرت بی‌رویه به عنوان چالشی اجتماعی توجه پژوهشگران را در دهه‌های اخیر به خود جلب کرده است و هدف این پژوهش یافتن عواملی است که رابطه معناداری با مهاجرت از نواحی روستایی شهرستان دره‌شهر واقع در استان ایلام داشته باشند. روش تحقیق استفاده شده در این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و نوع پژوهش کاربردی است. در جمع‌آوری اطلاعات از دو روش مطالعات کتابخانه‌ای و روش میدانی (پرسشنامه) استفاده شده است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران تعداد 385 نفر استخراج شد و این تعداد از بین 66 روستا مربوط به شهرستان دره‌شهر به صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای و تصادفی انتخاب شدند. پژوهش حاضر به بررسی رابطه رضایت از عوامل کالبدی (رضایت از کالبد واحد مسکونی، رضایت از کالبد روستا، رضایت از امکانات روستا)، پایداری اجتماعی، پایداری زیست محیطی و پایداری اقتصادی با عامل تمایل به مهاجرت با استفاده از پرسشنامه و نرم افزارهای Spss2025 وSmartPLS3  پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می دهد رضایت از کالبد واحد مسکونی، کالبد روستا، امکانات اولیه روستا، پایداری اجتماعی، پایداری اقتصادی و پایداری زیست محیطی به ترتیب بیشترین رابطه را با میزان تمایل به مهاجرت از روستا دارند و با افزایش رضایت‌مندی مردم از عوامل فوق میزان تمایل مردم به مهاجرت از روستا کاهش می یابد. در پژوهش حاضر با ترکیب متغیر‌های ذکر شده مدلی ارائه گردیده است که دارای ضریب تعیین (66/0<strong>R²=</strong>) می‌باشد و نشان می‌دهد میزان تغییرات متغیر تمایل به مهاجرت و به میزان 66 درصد به‌وسیله مدل ارائه شده و تحت تاثیر متغیرهای مستقل مدل ارائه شده تبیین می‌شود. https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_13217_3866b0e1383aa8e3016f1fc422035e1e.pdf