دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 13 1 2026 06 20 Explaining Intergenerational Differences in Physical-spatial Housing Preferences: A Case Study of Urmia تبیین تفاوت‌های بین‌نسلی در ترجیحات کالبدی-فضایی مسکن موردمطالعه: شهرستان ارومیه 31 46 13215 10.30473/psp.2026.77806.2809 FA سمانه دهقان دانشجوی دکتری معماری اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران حامد بیتی دانشیار، گروه معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. فرهاد احمدنژاد استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران آزیتا بلالی اسکوئی استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2026 04 21 <strong>Introduction                                </strong><br />Designing desirable housing requires accurate knowledge of users and understanding the changes in their needs in social and cultural contexts. One of the effective factors in this field is intergenerational differences that affect the formation of spatial and physical preferences of residents. The aim of this research is to explain the physical preferences of architecture in the field of housing, focusing on the role of intergenerational differences in Urmia city.<br /><strong>Methodology</strong><br />This study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature and was conducted with a quantitative approach. Data were collected through library studies and field surveys, and the main tool was a researcher-made questionnaire whose validity was confirmed by experts and its reliability was established with Cronbach’s alpha of 0.902. The statistical population includes four generations of Urmia residents (the growing generation, Generation X, Generation Millennial, and Generation Z). The sample size was 384 people who were selected using the stratified-cluster sampling method. Data analysis was performed using SPSS software and ANOVA, ANCOVA, and multivariate regression tests.<br /><strong>Results</strong><br />The findings show that the internal consistency of the items is favorable and there is a significant difference between generations in physical housing preferences (F=18.74, p<0.01). These differences are especially prominent in the physical-functional and physical-environmental dimensions. Younger generations have a greater tendency towards spatial flexibility, multiple functions, and smartization, and older generations emphasize spatial hierarchy, privacy, and functional separation.<br /><strong>Discussion and Conclusion</strong><br />The results also show that the generation variable still has a significant effect on physical housing preferences even after controlling for socio-economic factors and was identified as the strongest predictor of physical preferences طراحی مسکن مطلوب نیازمند شناخت دقیق کاربران و درک تغییرات نیازهای آنان در بسترهای اجتماعی و فرهنگی است. یکی از عوامل مؤثر در این زمینه، تفاوت‌های بین‌نسلی است که بر شکل‌گیری ترجیحات فضایی و کالبدی ساکنان تأثیر می‌گذارد. هدف این پژوهش، تبیین ترجیحات کالبدی معماری در حوزه مسکن با تمرکز بر نقش تفاوت‌های میان‌نسلی در شهرستان ارومیه است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی بوده و با رویکرد کمی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پیمایش میدانی گردآوری شده و ابزار اصلی، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته بوده که روایی آن به تأیید خبرگان و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰.۹۰۲ تثبیت شده است. جامعه آماری شامل چهار نسل ساکن ارومیه (ازدیاد اولاد، نسل X، نسل هزاره و نسلZ ) است. حجم نمونه ۳۸۴ نفر بوده که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای–خوشه‌ای انتخاب شده‌اند. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های ANOVA، ANCOVA و رگرسیون چندمتغیره انجام شد. یافته‌ها نشان می‌دهد سازگاری درونی گویه‌ها مطلوب است و تفاوت معناداری میان نسل‌ها در ترجیحات کالبدی مسکن وجود دارد (74/18 F=، 10/0p<. این تفاوت‌ها به‌ویژه در ابعاد کالبدی - عملکردی و کالبدی - محیطی برجسته است. نسل‌های جوان‌تر تمایل بیشتری به انعطاف‌پذیری فضایی، عملکردهای چندگانه و هوشمندسازی دارند و نسل‌های مسن‌تر بر سلسله‌مراتب فضایی، حریم و تفکیک عملکردی تأکید می‌کنند. همچنین نتایج نشان می‌دهد متغیر نسل حتی با کنترل عوامل اقتصادی - اجتماعی، همچنان اثر معناداری بر ترجیحات کالبدی مسکن دارد و به عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده ترجیحات کالبدی شناسایی شد. https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_13215_3ccb3fb0abca1d95209b1e5027fa3c6c.pdf