دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 12 2 2025 09 25 Analysis of the Physical Development of the Mehrgan Satellite Town around Mashhad Metropolis with a Population-Absorption and Livability Approach تحلیل توسعه کالبدی شهرک منفصل مهرگان در پیرامون کلانشهر مشهد با رویکرد جمعیت‌پذیری و زیست‌پذیری 15 30 12613 10.30473/psp.2026.73176.2775 FA محمود عرفانی کارشناس‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران محمد اجزاء شکوهی دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران محمد رحیم رهنما استاد گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران Journal Article 2025 06 25 The construction of satellite towns and affordable housing projects has been carried out with the aim of absorbing the overflow population of the mother city and accommodating low-income groups, thereby improving livability and quality of life. The purpose of this study is to evaluate the livability and population-absorption status of the Mehrgan satellite town, considering its location within the boundaries of Mashhad. This research is applied-descriptive in nature, and data collection was conducted through library, documentary, and field methods. The statistical population consisted of residents of Mehrgan town, among whom 263 individuals were randomly selected as the sample size. Data analysis was performed using SPSS software, and hypotheses were tested through Chi-square, T-test, and exploratory factor analysis. The findings indicate that, given the population and the origin of residents (Mashhad city), Mehrgan satellite town has been successful in terms of population absorption. According to the results of the T-test, the town achieved the highest scores in social, environmental, and physical indicators, while institutional and economic indicators received the lowest scores. Therefore, Mehrgan satellite town is in a favorable condition in terms of livability. Exploratory factor analysis further revealed that factors such as the quality of public services and infrastructure, safety and security, environmental quality and transportation, physical-structural development, social quality of life, satisfaction with urban services, and environmental conditions have the greatest impact on urban livability. احداث شهرک­های منفصل و مساکن ارزان قیمت با هدف جذب سرریز جمعیت مادرشهر و اسکان افراد کم‌درآمد به منظور بهبود زیست­پذیری و کیفیت زندگی انجام شده است. هدف این تحقیق ارزیابی وضعیت زیست­پذیری و جمعیت­پذیری شهرک منفصل مهرگان با توجه به قرارگیری در حریم شهر مشهد می­باشد. این پژوهش از نظر نوع کاربردی - توصیفی است. گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه­ای – اسنادی و میدانی است. جامعه آماری پژوهش، ساکنان شهرک مهرگان با ۲63 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم افزار  SPSS انجام شده است. برای آزمون فرضیات از آزمون کای اسکوئر،T  و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شده است. نتایج نشان می­دهد با توجه به جمعیت و مبدا سکونت افراد (شهر مشهد)، شهرک منفصل مهرگان از لحاظ جمعیت­پذیری موفق بوده است. با توجه به نتایج آزمون T شهرک منفصل مهرگان به لحاظ شاخص­های اجتماعی ، زیست­محیطی و کالبدی بالاترین امتیاز و به لحاظ شاخص­های نهادی و اقتصادی پایین­ترین امتیاز را برخوردارند. بنابراین شهرک منفصل مهرگان از لحاظ زیست­پذیری در وضعیت مطلوبی قرار گرفته است. با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی مشخص شد عوامل کیفیت خدمات عمومی و زیرساخت‌ها، امنیت و ایمنی، کیفیت محیط­ زیست و حمل‌ونقل، توسعه کالبدی- فیزیکی، کیفیت زندگی اجتماعی، رضایت از خدمات شهری و محیط ­زیست بیشترین تاثیر را در وضعیت زیست­پذیری شهری را دارند. https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_12613_6ce40af398b081ba96fb1c5bcdf92858.pdf