دانشگاه پیام نور برنامه ریزی توسعه کالبدی 2645-5471 12 1 2025 06 21 Assessment of Urban Public Spaces’ Livability through the Iranian–Islamic Approach (Case Study: Selected Public Spaces in Bushehr City) ارزیابی زیست‌پذیری فضاهای عمومی شهری با رویکرد ایرانی – اسلامی (مورد مطالعه: فضاهای عمومی منتخب شهر بوشهر) 1 14 12314 10.30473/psp.2025.71133.2728 FA مسعود صفایی پور استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز عقیل گنخکی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Journal Article 2024 04 29 The rapid growth of urbanization and the increasing urban population in Iran have led to various challenges, such as the decline in the quality of urban spaces caused by different forms of pollution, as well as fast-paced urban development with little consideration for cultural and historical values. The concept of livability is recognized as an effective approach that can enhance the quality of life in urban environments across multiple dimensions, ultimately improving residents’ satisfaction. Accordingly, this study aims to assess the livability of public spaces in Bushehr city based on the Iranian–Islamic approach, using a descriptive–analytical method. The statistical population consists of selected public spaces in Bushehr, identified through a non-random sampling process by experts and specialists in urban management and planning. For data analysis, multi-criteria decision-making methods were employed, including the Analytic Hierarchy Process (AHP) for criteria weighting and the COPRAS method for ranking the public spaces according to the defined criteria. The results indicate that the criteria of “human scale in design” and “accessibility to public spaces,” with weights of 0.125 and 0.120 respectively, were of the highest importance. Among the studied public spaces, “Lian Pedestrian Street” and “Coastal Public Spaces,” with weights of 0.860 and 0.747 respectively, demonstrated the highest levels of livability. Finally, a set of recommendations is provided to enhance the livability of these urban spaces. افزایش شهرگرایی و جمعیت شهرنشینی در کشور به‌طور روزافزون منجر به ایجاد چالش‌ها و مسائل مختلف مانند کاهش کیفیت فضاهای شهری درنتیجه گسترش انواع آلودگی‌ها‌ و همچنین شهرسازی‌ سریع و بدون توجه به مؤلفه‌ها و ارزش‌های فرهنگی و تاریخی شده است. مفهوم زیست پذیری به‌عنوان رویکردی شناخته می‌شود که می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی محیط شهری در ابعاد مختلف کمک نموده و درنهایت سبب افزایش مطلوبیت ساکنین شود. بر این اساس، این پژوهش باهدف ارزیابی زیست پذیری فضاهای عمومی شهر بوشهر با رویکرد ایرانی – اسلامی و به روش توصیفی تحلیلی انجام‌شده است. جامعه آماری موردنظر فضاهای عمومی شهر بوشهر است که به روش غیر تصادفی توسط کارشناسان و خبرگان مدیریت و برنامه‌ریزی شهری انتخاب‌شده‌اند. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل نتایج از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره تحلیل سلسه‌مراتبی برای وزن دهی به معیارها و روش کوپراس برای رتبه‌بندی فضاهای عمومی شهری بر اساس معیارهای موردنظر استفاده‌شده است. بر اساس نتایج،‌ معیارهای  "رعایت مقیاس انسانی در طراحی" و "دسترسی به فضاهای عمومی" به ترتیب با وزن‌های 125/0 و 120/0 بیشترین اهمیت را داشته و در میان فضاهای عمومی موردبررسی، "پیاده راه لیان" و "فضاهای عمومی ساحلی" به ترتیب با وزن‌های 860/0 و 747/0 بیشترین زیست­پذیری را دارند. در ادامه و به‌منظور بهبود زیست پذیری این فضاها پیشنهادهای ارائه‌شده است. https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_12314_660900e5a560faf1db089fb94e56c23b.pdf