حمیدرضا لشکری؛ ریحانه سلطانی مقدس؛ حسین رحیمی
چکیده
سیاست‌گذاری محلی، به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی نوین و توسعه پایدار، بر طراحی و اجرای برنامه‌های عمومی در یک محدوده جغرافیایی خاص با تمرکز بر نیازها، اولویت‌ها و قابلیت‌های منحصربه‌فرد همان منطقه تأکید می‌کند. از سوی دیگر، گردشگری روستایی راهبردی کلیدی برای تحقق اهداف توسعه پایدار، ایجاد اشتغال، کاهش فقر، مهار مهاجرت ...
بیشتر
سیاست‌گذاری محلی، به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی نوین و توسعه پایدار، بر طراحی و اجرای برنامه‌های عمومی در یک محدوده جغرافیایی خاص با تمرکز بر نیازها، اولویت‌ها و قابلیت‌های منحصربه‌فرد همان منطقه تأکید می‌کند. از سوی دیگر، گردشگری روستایی راهبردی کلیدی برای تحقق اهداف توسعه پایدار، ایجاد اشتغال، کاهش فقر، مهار مهاجرت بی‌رویه و احیای فرهنگی و زیستمحیطی این نواحی به شمار می‌رود. این بخش پویا می‌تواند به موتور محرک اقتصادی جوامع محلی تبدیل شود. در این مسیر، سیاست‌گذاری محلی نقشی تعیین‌کننده در هدایت، تسهیل و تضمین پایداری توسعه کسب‌وکارهای گردشگری روستایی ایفا می‌کند. هدف این پژوهش بررسی نقش سیاست‌گذاری محلی در توسعه کسب و کارهای گردشگری روستاهای ساحلی شهرستان چابهار است. این پژوهش بر پایه ترکیبی از روش‌های توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای، اسنادی است. جامعه آماری این پژوهش شامل نخبگان دانشگاهی و مدیران ارشد و ساکنین روستاهای ساحلی شهرستان چابهار است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با کمک نرم‌افزارهای SPSS، ArcGIS، و با استفاده از مدل های سوارا، EDAS و آزمون‌های T تک نمونه‌ای، پیرسون و رگرسیون خطی انجام گردیده است. یافته‌های پژوهش نشان می دهد که وضعیت سیاست‌گذاری محلی در تمامی ابعاد اقتصادی، اجتماعی، تاریخی-فرهنگی، مدیریتی-نهادی، مکانی-فضایی و زیستمحیطی در سطحی نامطلوب و به طور معناداری پایین‌تر از حد استاندارد قرار دارد. از نظر اولویت، شاخصهای نهادی-مدیریتی (در سطح خرد) و ملی (در سطح کلان) دارای بالاترین وزن و اهمیت بودند، در حالی که شاخص زیستمحیطی کمترین اولویت را به خود اختصاص داد. همچنین براساس مدل EDAS، روستاهای رمین و تیس در مقایسه با روستاهای پسابندر و بریس از وضعیت نسبتاً بهتری برخوردارند و از طرف دیگر یافته‌ها به وضوح حاکی از ضعف نظام‌مند و نبود چارچوبی یکپارچه در سیاست‌گذاری محلی توسعه گردشگری در منطقه مورد مطالعه است. حلقه مفقوده توسعه، ضعف در هماهنگی بین‌سازمانی، نهادهای محلی ناکارآمد و کمبود اعتبارات است.
بهرام ایمانی؛ علیرضا قانع
چکیده
امــروزه گردشــگری یکــی از منابــع مهــم درآمــد و از عوامــل مؤثــر در توســعه و پیشــرفت کشــورها اســت. دراین‌میان، اقامتگاه‌های بوم‌گردی نقش کلیدی در توسعه گردشگری و توسعه پایدار روستایی دارد؛ بنابراین، شـناخت عوامل پیش‌برنده و بازدارنده توسعه ایــن نــوع اقامتگاه‌ها ضــرورت خاصــی دارد. پژوهــش حاضــر با هدف شناسـایی ...
بیشتر
امــروزه گردشــگری یکــی از منابــع مهــم درآمــد و از عوامــل مؤثــر در توســعه و پیشــرفت کشــورها اســت. دراین‌میان، اقامتگاه‌های بوم‌گردی نقش کلیدی در توسعه گردشگری و توسعه پایدار روستایی دارد؛ بنابراین، شـناخت عوامل پیش‌برنده و بازدارنده توسعه ایــن نــوع اقامتگاه‌ها ضــرورت خاصــی دارد. پژوهــش حاضــر با هدف شناسـایی و تبییـن عوامـل بازدارنـده و پیش‌برنـدۀ توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی از دیدگاه خبـرگان در روستاهای شهرسـتان اردبیل (برای نمونه روستای وکیل‌آباد و شام اسبی) انجـام شـده است کـه با استفاده از روش ترکیبی موضـوع بررسی شـده اسـت. رویکـرد تحقیـق متوالـی اکتشـافی اسـت کـه در دو مرحلـه کمی و کیفـی انجـام شـده اسـت. در مرحلـه کیفـی با استفاده از روش مرور دامنه متغیرها و شاخصهای اصلی شناسایی شـدند و سـپس در فــاز کمی با استفاده از روش پیمایـش و پرسشنامه تهیه شده در بین جامعه آماری پژوهش که 100 نفر از شاغلان و آگاهان در زمینه اقامتگاه بوم‌گردی و متخصصان و مدیران محلی روستاهای منتخب بود، قرار گرفت. برای سنجش پایایی و قابلیت اعتماد پرسشنامه از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که میزان 937/0 به‌دست‌آمده که نشانگر سطح اطمینان قابل‌قبول بود. جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از روش معادلات ساختاری در نرم‌افزار Smart PLS3 استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که عامل اقتصادی (با ضریب اثر 817/0) و اجتماعی - فرهنگی (با ضریب اثر 802/0) عوامل مهم بازدارنده و عامل اجتماعی - فرهنگی (با ضریب اثر 904/0) و اقتصادی (با ضریب اثر 816/0) عوامل مهم پیش‌برنده توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی در محدوده‌‌های موردمطالعه پژوهش می‌باشند.
علی اصغر شالبافیان؛ ندا زرندیان
چکیده
با توجه به ظرفیت های کشور، برنامهریزی توسعۀ گردشگری پایدار امری ضروری است. در این میان، با توجه به اتخاذ رویکردهای توسعهای دولت در سالهای اخیر شرق استان سمنان علی رغم وجود پتانسیلهای مطلوب، توسعۀ گردشگری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو، هدف این پژوهش شناسایی مهمترین طرحها و پروژههای پایدار گردشگری شرق استان ...
بیشتر
با توجه به ظرفیت های کشور، برنامهریزی توسعۀ گردشگری پایدار امری ضروری است. در این میان، با توجه به اتخاذ رویکردهای توسعهای دولت در سالهای اخیر شرق استان سمنان علی رغم وجود پتانسیلهای مطلوب، توسعۀ گردشگری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو، هدف این پژوهش شناسایی مهمترین طرحها و پروژههای پایدار گردشگری شرق استان سمنان است. بدین منظور، پژوهش حاضر کاربردی، توصیفی (غیرآزمایشی) و از نوع ترکیبی (کیفی- کمی) است. برای شناسایی طرحها و پروژههای گردشگری از نظرات گروه کانونی (روش کیفی)، شامل 12 تن از خبرگان از جمله مسئولین، اساتید دانشگاهی و مردم محلی بهره گرفته شد. سپس 30 پروژۀ خروجی با توجه به میزان انطباق با معیارهای توسعه پایدار و اهداف تعریف شده در اسناد بالادستی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP (روش کمی)، رتبهبندی شدند. بر اساس رتبهبندی صورت گرفته، آموزش به مردم محلی منطقه، بسترسازی زیرساختهای لازم در مناطق نمونه و روستاهای هدف و تعیین شیوههای مناسب بازاریابی و تهیه نقشه تبلیغاتی برای توسعه گردشگری در منطقه از اولویت بیشتری برخوردار می‌باشند.
داوود مهدوی؛ مجتبی حاتمی
چکیده
بوم روستا (اکوویلیج/ Ecovillage) الگویی برای ارتقای زندگی به شیوههای پایدارتر با رفع بیثباتیهای زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی از طریق اجرای ساختارها و شیوههای پایدار در مناطق روستایی است. هدف اصلی تحقیق حاضر ارزیابی وضعیت شاخصهای کلیدی الگوی بوم روستا در روستاهای گردشگرپذیر حاشیه تالاب چغاخور است. این پژوهش به لحاظ هدف ...
بیشتر
بوم روستا (اکوویلیج/ Ecovillage) الگویی برای ارتقای زندگی به شیوههای پایدارتر با رفع بیثباتیهای زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی از طریق اجرای ساختارها و شیوههای پایدار در مناطق روستایی است. هدف اصلی تحقیق حاضر ارزیابی وضعیت شاخصهای کلیدی الگوی بوم روستا در روستاهای گردشگرپذیر حاشیه تالاب چغاخور است. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی بوده و به لحاظ ماهیت از نوع پژوهش های توصیفی تحلیلی است. به منظور بررسی و ارزیابی شاخص های کلیدی بوم روستا در روستاهای گردشگرپذیر مورد مطالعه، پرسشنامه محقق ساخته با پایایی89/0 به کار گرفته شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه ساکنین محلی و گردشگران حاضر در منطقه چغاخور تشکیل داده اند. حجم نمونه در این پژوهش، برابر با 311 نفر بوده که مطابق با فرمول کوکران و متناسب با خطای05/ برآورد شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که روستاهای مورد مطالعه از نظر کلیه شاخص های الگوی بوم روستا در ابعاد سه گانه با توجه به مقدار میانگین نتایج حاصله (76/2) در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. همچنین اینکه نتایج به دست آمده نشان می دهد که شاخص های بعد طبیعی الگوی بوم روستا وضعیت بهتری نسبت به سایر ابعاد و شاخص های این الگو در روستاهای مورد مطالعه دارند و شاخصهای اجتماعی و اقتصادی در درجات و رتبه های بعدی قرار دارند.از اینرو، تلاش در جهت جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی، پشتیبانی از طرح های مفید و زود بازده زیست محیطی و گنجاندن طرحهای عملی اکوویلیج ها به عنوان طرح های ملی از سوی مسئولین محلی و منطقه ای از جمله راهکارهای پیش رو است.
فرهاد جوان؛ حسن افراخته؛ وحید ریاحی
چکیده
در قرن حاضر،گردشگری به عنوان فعالیت پررونق و دامنهدار، در فضاهای روستایی دارای اثرات متنابهی است. از ویژگیهای خاص نظام اثرات گردشگری بویژه در فضاهای روستایی این است که دامنهی اثرگذاری متنوعی از قبیل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، نهادی و محیط زیستی دارد و همچنین بسته به موقعیتهای مکانی گوناگون، می‌تواند شدت و جهت تغییرات ...
بیشتر
در قرن حاضر،گردشگری به عنوان فعالیت پررونق و دامنهدار، در فضاهای روستایی دارای اثرات متنابهی است. از ویژگیهای خاص نظام اثرات گردشگری بویژه در فضاهای روستایی این است که دامنهی اثرگذاری متنوعی از قبیل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، نهادی و محیط زیستی دارد و همچنین بسته به موقعیتهای مکانی گوناگون، می‌تواند شدت و جهت تغییرات و تحولات متفاوتی داشته باشد. از این رو تحقیق حاضر باهدف تحلیل فضایی اثرات گردشگری در سکونتگاه‌های روستایی شهرستان رضوانشهر تدوین شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی ـ تحلیلی است. در این تحقیق جامعه آماری، سکونتگاه های روستایی شهرستان رضوانشهر است. در این مطالعه تحلیل ساخت و سازهای انسانی در سکونتگاه‌های روستایی با بهره‌گیری از دادههای سنجش از دور مورد تحلیل قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها از الگوریتم حداکثر احتمال با دو کاربری و GIS استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد، گردشگری روستایی در ناحیه رضوانشهر دارای تنوع و تفاوت در شدت اثرات بر حسب واحدهای مکانی بوده است. به گونهای که، اثرات کالبدی گردشگری(خانههای دوم، واحدهای خدماتی، تغییرات کابری اراضی و قیمت زمین) در محدودهی ساحلی، شدت بیشتری نسبت به کانونهای روستایی در محدوده دشتی و کوهپایهای دارد.
