محمود فال سلیمان؛ محمد حجی پور؛ مریم آهنی
چکیده
همزمان با برخی تحولات جهانی و رواج گردشگری روستایی، در ایران و بهویژه در نواحی روستایی اطراف شهرهای بزرگ از چند دهه گذشته خانههای دوم یا خانههای تعطیلات با هدف گذراندن اوقاتفراغت شکل گرفته و این روند بهتدریج شهرهای میانی و کمجمعیتتر را نیز در برگرفته است. البته مشکلات موجود در شهرها از جمله ترافیک، انواع آلودگیها، ...
بیشتر
همزمان با برخی تحولات جهانی و رواج گردشگری روستایی، در ایران و بهویژه در نواحی روستایی اطراف شهرهای بزرگ از چند دهه گذشته خانههای دوم یا خانههای تعطیلات با هدف گذراندن اوقاتفراغت شکل گرفته و این روند بهتدریج شهرهای میانی و کمجمعیتتر را نیز در برگرفته است. البته مشکلات موجود در شهرها از جمله ترافیک، انواع آلودگیها، وضعیت مسکن و همچنین میل به سرمایهگذاری در املاک، منجر به تمایل شهرنشینان در سکونتگاههای روستایی شده و گسترش خانههای دوم را بهدنبال داشته است. هدف پژوهش حاضر بررسی آسیبها و پیامدهای گسترش خانههای دوم در سکونتگاههای پیراشهر بیرجند است. این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی – تحلیلی است. برای سنجش آسیبهای ایجاد و گسترش خانههای دوم در منطقه مورد مطالعه 303 پرسشنامه در 25 روستای پیراشهر بیرجند تکمیل شدهاست؛ سپس با نرم افزارهای SPSS و PLS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر پایه یافتهها، گسترش خانههای دوم و همچنین وجود مالکان غیر بومی بهمرور زمان برای محیط روستا دارای آثار و پیامدهای منفی است که خود این آثار شاخصهای محیطزیستی، کالبدی، اجتماعی و اقتصادی را در روستاها تحتتأثیر قرار داده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که میزان رشد خانههای دوم در ده ساله اخیر در روستاهای مورد مطالعه روندی افزایشی داشته است. بیشترین آسیب مشاهدهشده در سکونتگاههای پیراشهری بیرجند در ابعاد اقتصادی است و ابعاد اجتماعی و فرهنگی، زیستمحیطی، کالبدی. بهترتیب در اولویتهای بعدی قرار میگیرند.
محمود فال سلیمان؛ محمد حجی پور؛ جواد کریمی پور
چکیده
هدف این تحقیق، بررسی و ارزیابی اثرات کالبدی و فضایی اقدامات اجرایی متأثر از رویکرد سیاستهای نتولیبرال توسط نظام برنامهریزی در سکونتگاههای پیراشهر بیرجند است. از حیث ماهیت و روش توصیفی با رویکرد پیمایشی بوده است و گردآوری دادهها به کمک پرسشنامه و تحلیل آن به وسیله نماگرهای آمار کلاسیک و فضایی انجام شده است. جامعه تحقیق ...
بیشتر
هدف این تحقیق، بررسی و ارزیابی اثرات کالبدی و فضایی اقدامات اجرایی متأثر از رویکرد سیاستهای نتولیبرال توسط نظام برنامهریزی در سکونتگاههای پیراشهر بیرجند است. از حیث ماهیت و روش توصیفی با رویکرد پیمایشی بوده است و گردآوری دادهها به کمک پرسشنامه و تحلیل آن به وسیله نماگرهای آمار کلاسیک و فضایی انجام شده است. جامعه تحقیق در سطح سکونتگاه مشتمل بر روستاهای پیرامون شهر بیرجند بوده که بر حسب دو عامل فاصله و جمعیت از بین آنها روستاهای نمونه انتخاب شد. به گونهای که ابتدا روستاهای واقع در حریم 15 کیلومتر از لبه شهر بیرجند (محدوده قانونی شهر) انتخاب و سپس آن دسته از روستاهای دارای جمعیتی بیش از 20 خانوار به عنوان نمونه انتخاب شدند. تعداد اینروستاها 22 سکونتگاه با جمعیت 7739 خانوار بر اساس سرشماری سال 1395 بوده است. حجم نمونه در سطح خانوار، با استفاده از فرمول کوکران با سطح خطای 5/0 درصد 336 خانوار تعیین شده در هر آبادی با تسهیم به نسبت جمعیت آن انتخاب شده است. نتایج نشان داد اقدامات متأثر از رویکرد سیاستهای نولیبرالی توسط نظام برنامهریزی بر تحولات فضایی و کالبدی در پیراشهر بیرجند، در سطح «زیاد» معنادار بوده است. در ادامه آزمون مقایسه میانگین جوامع (آزمون زوجی مستقل) به منظور مقایسه میزان (قدرت و شدت) اثرگذاری سیاستهای نولیبرالی در دو حوزه کالبدی و فضایی صورت گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که میزان اثرگذاری سیاستهای نولیبرالی در دو بعد فضا و کالبد تقریبا یکسان بوده است. همچنین نتایج به دست آمده نشان میدهد با افزایش فاصله از مرکز شهر، تحولات فضایی و کالبدی افزایش می بابد که در این راستا پیشنهادهای اجرایی ارائه شده است.
