حسن سجادزاده؛ امیر شاکری
چکیده
رشد سریع شهرنشینی و کاهش کیفیت محیط شهری، مانند کمبود فضاهای سبز و تنوع کاربری، سلامت روان شهروندان را تحت تأثیر قرار داده و بررسی این رابطه را ضروری ساخته است. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر مؤلفههای کیفیت محیط شهری بر سلامت روان، بلوار ارم همدان را بهعنوان نمونه موردی بررسی قرار داد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و کاربردی است و دادهها ...
بیشتر
رشد سریع شهرنشینی و کاهش کیفیت محیط شهری، مانند کمبود فضاهای سبز و تنوع کاربری، سلامت روان شهروندان را تحت تأثیر قرار داده و بررسی این رابطه را ضروری ساخته است. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر مؤلفههای کیفیت محیط شهری بر سلامت روان، بلوار ارم همدان را بهعنوان نمونه موردی بررسی قرار داد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و کاربردی است و دادهها را با پرسشنامه بومیشده بر اساس WHOQOL-BREF جمعآوری شد. پایایی پرسشنامه با آلفای کرونباخ 0.921 و روایی سازه با تحلیل عاملی اکتشافی(KMO=0.798؛ Bartlett p<0.001) تأیید شد. جامعه آماری شامل شهروندان بهرهبردار از بلوار ارم است و حجم نمونه با فرمول کوکران 384 نفر تعیین شد. نمونهگیری بهصورت خوشهای سیستماتیک در بخشهای شرقی، مرکزی و غربی و در بازههای روز و شب انجام گرفت. یافتهها نشان میدهد هفت مؤلفه کیفیت محیط شهری (دسترسی، تنوع عملکردی، کیفیت محیط زیست، امنیت، حیات شبانه، حضورپذیری و سیما و منظر) با ابعاد سلامت روان (شادابی، رضایت محیطی، تعامل اجتماعی، احساس آرامش، امنیت روانی، حس تعلق و انگیزه) رابطه مثبت و معناداری دارند(P<0.01). آزمون اسپیرمن همبستگیهای قوی را نشان داد: دسترسی با شادابی(ρ=0.770)، حضورپذیری (ρ=0.746) و حیات شبانه (ρ=0.694) با امنیت روانی. رگرسیون مقاوم نشان داد تنوع عملکردی، دسترسی و کیفیت محیط زیست تا 83.6درصد واریانس سلامت روان را توضیح میدهند. آزمون فریدمن دسترسی و کیفیت محیط زیست را اولویتدار دانست. این یافتهها تأثیر مؤلفههای کالبدی اجتماعی را بر کاهش استرس و تقویت حس تعلق برجسته میکند و راهکارهایی برای برنامه ریزی شهری انسانمحور ارائه میدهد. دستاورد پژوهش، تدوین چارچوبی جامع برای سنجش کیفیت محیط شهری و ارائه الگویی بومی برای ارتقای سلامت روان در شهرهای متوسط ایران است.
میلاد فتحی؛ حسن سجادزاده؛ سید محمود معینی
چکیده
پارکهای علم و فناوری در توسعه علمی کشور نقش مهمی ایفا میکنند. محیط کالبدی این پارکها در دو حوزه معماری و شهرسازی میبایست با هدف بهبود کارایی کارکنان طراحی شود. با نگاه به این موضوع، هدف این مقاله تحلیل رابطه عوامل شهری (ساختار فضایی و کیفیت فضای باز) و عوامل کالبدی معماری، در پارکهای علم و فناوری بر بهرهوری کارکنان است. این ...
بیشتر
پارکهای علم و فناوری در توسعه علمی کشور نقش مهمی ایفا میکنند. محیط کالبدی این پارکها در دو حوزه معماری و شهرسازی میبایست با هدف بهبود کارایی کارکنان طراحی شود. با نگاه به این موضوع، هدف این مقاله تحلیل رابطه عوامل شهری (ساختار فضایی و کیفیت فضای باز) و عوامل کالبدی معماری، در پارکهای علم و فناوری بر بهرهوری کارکنان است. این پژوهش از بعد هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی است. محدوده مطالعه شامل «پارک علم و فناوری البرز» و «پارک علم و فناوری ارتباطات و فناوری اطلاعات» است. گردآوری دادهها با پرسشنامه صورت گرفت و نمونه آماری شامل ۲۲۶ نفر از کارکنان شرکتهای فعال در این دو پارک بود. متغیرهای محیطی معماری بر اساس مدل ویشر (2007) در سه گروه «فیزیکی»، «عملکردی» و «روانی» تقسیم شد. این متغیرها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس (ANOVA) رتبهبندی شدند. برای شناخت ساختار فضایی از روش چیدمان فضا در محیط نرمافزار UCL.Depthmap.10 استفاده شد. سنجش کیفیت محیط شهری نیز از طریق پرسشنامه محقق ساخت صورت گرفت. در تحلیل استنباطی، از روش تحلیل عاملی تأییدی (CFA) و تحلیل مسیر به روش «حداقل مربعات جزئی»، بهره گرفته شد. یافتههای پژوهش نشان داد اکثر عوامل مدل ویشر از نظر کارکنان تأثیر بیشتری نسبت به عوامل شهری بر بهرهوری دارند. ولی این متغیرهای معماری بیانکنندۀ تمام تأثیرات نیست، به صورتی که میزان تأثیر ساختار فضایی بر بهرهوری کارکنان کمتر از «عواملِ کالبدی»، اما بیشتر از «عواملِ عملکردی» است. همچنین در زیر متغیرهای ساختار فضایی، تأثیر متغیرهای «همپیوندی»، «عمق» و «اتصال» بر بهرهوری برابر نبود.
