عارفه علی اکبری؛ اسماعیل علی اکبری؛ مصطفی طالشی
چکیده
مجتمعهای کلان تجاری بهعنوان یکی از مهمترین عناصری شهری نقش برجستهای در تحققپذیری پایداری در کلان شهرها را برعهده دارند. البته بکارگیری این عناصرشهری نیازمند شناخت ساختاری -کارکردی در نظام توسعه شتابان در کلان شهرهای ایرانی است. کلان شهر مشهد با رشد شتابان در دهههای اخیر دچار از هم گسیختهای در نظام کاربریهای شهری ...
بیشتر
مجتمعهای کلان تجاری بهعنوان یکی از مهمترین عناصری شهری نقش برجستهای در تحققپذیری پایداری در کلان شهرها را برعهده دارند. البته بکارگیری این عناصرشهری نیازمند شناخت ساختاری -کارکردی در نظام توسعه شتابان در کلان شهرهای ایرانی است. کلان شهر مشهد با رشد شتابان در دهههای اخیر دچار از هم گسیختهای در نظام کاربریهای شهری و در پی آن بروز ناپایداری شهری در فضاهای محلی-منطقهای را درپی داشته است. این پژوهش بنا دارد که با رویکرد ساختاری _کارکردی نقش و عملکرد این مجتمعهای تجاری را در پایداری شهری مورد ارزیابی قرار دهد. تحقیق حاضر از نظر روششناسی توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف، از نوع تحقیق کاربردی است. پس از سازماندهی اطلاعات در مولفههای پایداری شهری برای تحلیل یافتهها از نرمافزار GIS و SPSS و مدل تصمیمگیری چندمعیاره مارکوس استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که پایداری ساختاری-کارکردی مجتمعهای تجاری کلانشهر مشهد بر اساس شش بعد کالبدی-فضایی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی-فراغتی، مدیریتی-سیاسی و زیستمحیطی بررسی شده است. شاخص ساختاری با میانگین 97/2 نسبت به شاخص کارکردی با میانگین 60/2 وضعیت بهتری دارد، اما بهبود قابل توجهی در بعد کارکردی، بهویژه در زمینه مدیریت انرژی، خدمات و بهرهبرداری بهینه از فضاها ضروری است. علاوه بر این، ابعاد زیستمحیطی و فرهنگی-فراغتی نیازمند تقویت برای ارتقاء کیفیت زندگی و جذب مشتریان هستند. نتایج رتبهبندی با مدل تصمیمگیری چندمعیاره مارکوس نشان داد که مجتمع آرمیتاژ با 825/0 Fk = بیشترین پایداری را دارد. این یافتهها تأکید میکند که تحقق پایداری جامع مستلزم توجه همزمان به تمام ابعاد ساختاری و کارکردی است.
مصطفی طالشی؛ شاه بختی رستمی؛ بهروز قرنی آرانی؛ امان اله طارمی
چکیده
زمین بستر تمامی فعالیتهای انسان و یکی از نهادهای اثربخش در نظامهای تولید و دستیابی به پایداری توسعه بهشمار میرود. از سوی دیگر با بروز تحولات اجتماعی و اقتصادی در جوامع انسانی و بهرهبرداری نامتعارف از منابع، شرایط ناپایداری زمین تشدید مییابد. سنجش تحولات بهرهبرداری از زمین با موضوعاتی همچون نظام کاربری زمین و پوشش اراضی ...
بیشتر
زمین بستر تمامی فعالیتهای انسان و یکی از نهادهای اثربخش در نظامهای تولید و دستیابی به پایداری توسعه بهشمار میرود. از سوی دیگر با بروز تحولات اجتماعی و اقتصادی در جوامع انسانی و بهرهبرداری نامتعارف از منابع، شرایط ناپایداری زمین تشدید مییابد. سنجش تحولات بهرهبرداری از زمین با موضوعاتی همچون نظام کاربری زمین و پوشش اراضی و الگوهای پایش همراه است. الگوهای کاربری زمین و پوشش اراضی، با فراهمسازی پایش و شناخت روند تحولات نظام بهرهبرداری از طریق بکارگیری فنون سنجش از دور، امکان اصلاح و تغییر سیاستگذاری، مدیریت مطلوب و آیندهنگاری منابع محیطی را تسهیل مینماید. هدف این پژوهش، پایش تحولات نظام LULC در زیرحوضه آبریز کوهپایه-سگزی با بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای در دوره زمانی 2000 الی 2023 میلادی (1379-1402 خورشیدی) و بهروزرسانی اطلاعات مکانی است. نتایج ارزیابی نقشههای نظام کاربری و پوشش اراضی با بهرهگیری از الگوریتم درخت تصمیمگیری نشانگر افزایش وسعت بیش از 97 درصد اراضی ساختهشده، 173 درصد اراضی مرتع، 230 درصد عرصههای آبی، 72 درصد اراضی کشاورزی و کاهش وسعت بیش از 14 درصد از اراضی بایر است. البته 913 هکتار از اراضی بایر، 244 هکتار از اراضی مرتع، 44 هکتار از اراضی کشاورزی و 155/0 هکتار از عرصههای آبی به اراضی ساختهشده تغییر یافته است. پایداری منابع محیطی بهویژه کاهش روند تغییر کاربری و پوشش اراضی و تثبیت نظام بهرهبرداری مستلزم اعمال مدیریت مطلوب از منابع با بکارگیری الگوهای حفاظت از زمین با مشارکت و توانمندسازی جوامع محلی روستایی است.
